دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 1 2026 05 22 State-Building Challenges in in Post-ISIS Iraq چالش‌های دولت سازی در عراق پسا داعش 9155 10.22124/wp.2025.30904.3535 FA سید روح الله علمداری گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0007-8544-3714 مجید روحی گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران زهره پوستین چی گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 06 07 This article examines the new challenges confronting state-building in Iraq in the post-2015 period, drawing on the theories of Francis Fukuyama, a contemporary theorist in the field of state-building. The main question posed by this study is: what were the most important challenges encountered in the process of state-building in Iraq between 2015 and 2022? The hypothesis proposed in this regard asserts that the persistence of a centralized, broad-scope state with weak efficacy, the disorganization of society, and the non-supportive role of external actors constitute the principal obstacles to post-ISIS state-building in Iraq from 2015 to 2022. The study employs a descriptive-analytic approach and relies on bibliographic and online sources. The findings indicate that the emergence of a powerful and effective state hinges on the absence of corruption, adequate transparency, efficient and independent institutions, mutual trust between the nation and the state, and non-intervention by foreign actors—elements این مقاله به تبیین چالش‌های جدید پیش‌روی دولت‌سازی در عراق پس از 2015، با تکیه بر نظریات فرانسیس فوکویاما، یکی از نظریه‌پردازان معاصر در حوزه دولت‌سازی، پرداخته است. سوال اصلی پژوهش این است که مهم‌ترین چالش‌هایی که در روند دولت‌سازی در عراق بین سال‌های 2015 تا 2022 وجود دارند، کدامند؟. فرضیه‌ای که در این راستا مطرح می‌شود، بیانگر آن است که، تداوم یک دولت با دامنه گسترده و اثر بخشی ضعیف، عدم سازمان‌دهی جامعه و نقش غیر حمایتی بازیگران خارجی مهم‌ترین موانع روند دولت‌سازی در عراق پساداعش از سال 2015 تا 2022 به شمار می‌روند. این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی به انجام رسیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ریشه یک دولت قدرت‌مند و اثر بخش در فقدان فساد، شفافیت کافی، نهادهای کارامد و مستقل، اعتماد دو جانبه میان ملت و دولت و عدم مداخله خارجی نهفته است که حلقه مفقوده در نظم پسا داعش در عراق محسوب می‌شود.