دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 Middle Eastern Traditional Social Contract and Regime Collapse or Resilience in the Arab Spring قرارداد اجتماعی سنتیِ خاورمیانه‌ای و سقوط یا پایداری رژیم‌ها در بهار عربی 9816 10.22124/wp.2026.33493.3661 FA نجمه نوروزیان دانشجوی دکتری علوم سیاسی (جامعه‌شناسی سیاسی) دانشگاه تهران محسن عباس زاده مرزبالی استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2026 05 10 The Arab Spring produced divergent political outcomes across the MENA: some regimes collapsed, others descended into civil war, while several remained resilient. How can these contrasting trajectories be explained in terms of state–society relations? Although other factors, including the organizational capacity of social forces, the unity of political institutions, and the level of external support, influenced the outcomes, this study examines the assumption that this variation is primarily attributed to the success or failure of upholding the traditional social contract in the Middle East. The theoretical framework integrated Rational Choice Theory, Social Mobilization Theory, Political Opportunity Structure, and International Strategic Alliance Theory. The study employed a descriptive-analytical and comparative research design grounded in documentary sources to analyze North African and Persian Gulf regimes from the 1980s to the 2011 Arab Spring. Findings indicated that the traditional social compact disintegrated following severe economic crises in North African authoritarian republics, resulting in revolutionary mobilization. In contrast, the oil-rich monarchies of the Persian Gulf maintained their fiscal capacities, enabling them to suppress any demonstrations that occurred or to prevent them entirely. در بهار عربی، رژیم‌های خاورمیانه و شمال آفریقا به سرنوشت‌های متفاوتی دچار شدند؛ برخی‌ سقوط کردند، برخی درگیر جنگ داخلی شدند و برخی پایدار ماندند. چگونه می‌توان این تفاوت را از منظر تغییر یا تداوم مناسبات دولت و جامعه توضیح داد؟ فرضیه این است که این تفاوت، به توفیق یا ناکامی در تداوم‌بخشی به قرارداد اجتماعی سنتیِ خاورمیانه‌ای برمی‌گردد؛ هرچند متغیرهای واسطه نظیر میزان تشکل‌یافتگی نیروهای اجتماعی و انسجام ساختار سیاسی، و وضعیت حمایت خارجی نیز دخیل بودند. چارچوب نظری پژوهش متشکل از نظریه «انتخاب عقلانی»، «تشکل‌یافتگی اجتماعی»، «ساختار فرصت سیاسی»، و «اتحاد استراتژیک بین‌المللی» است و داده‌های منابع کتابخانه‌ای، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و به روش مقایسه‌ای سامان می‌یابد. تمرکز مکانی پژوهش بر رژیم‌های شمال آفریقا و خلیج فارس، در بازه‌ی دهه 1980 تا بهار عربی 2011 است. یافته پژوهش این است که در جمهوری‌های غیردموکراتیک شمال آفریقا، رخداد انقلابی محصول نقض قرارداد اجتماعیِ سنتی میان دولت و جامعه، به‌دلیل بحران اقتصادی، بود.در مقابل، پادشاهی‌های نفتیِ خلیج فارس به پشتوانه حفظ تمکن مالی توانستند مانع بروز اعتراض شوند یا در صورت بروز، کنترل نمایند.

دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 The Two-Pathway Model of Felicity in Securitization: A Linguistic Reconstruction of the Copenhagen School and Its Application to Iran's Nuclear File الگوی دو مسیرِ کامیابی در امنیتی‌سازی: بازسازی زبان‌شناختیِ مکتب کپنهاگ و کاربستِ آن بر پرونده هسته‌ای ایران 9949 10.22124/wp.2026.34301.3693 FA زانیار نقشبندی گروه زبان و ادبیات کردی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2026 07 20 Copenhagen School securitization theory treats security not as an objective condition but as the outcome of a process whereby an issue is framed through language as an "existential threat," rendering extraordinary measures justifiable. However, the claim that securitization is a speech act has remained generally metaphorical in the School's classic texts, its relation to the philosophy of language never clarified. This paper asks what the linguistic mechanism of felicity is in the securitizing act, and how the "success" of securitization can accordingly be formulated in differentiated terms. Employing a rational reconstruction, it rereads the foundational Copenhagen texts alongside classic works in speech act theory (Austin, Searle, Grice) and later critiques (Strawson, Bourdieu, Derrida, Butler). Its central contribution is the two-pathway model of felicity, which, grounded in the Strawson-Austin controversy, holds that securitizing acts become felicitous through two mechanisms: an institutional-declarative pathway resting on convention and procedure, and a persuasive-assertive pathway resting on the audience's recognition of intention. Success is accordingly decomposed into four thresholds of performance, recognition, acceptance, and authorization. نظریه امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ، امنیت را نه وضعیتی عینی، بلکه برآیندِ فرایندی می‌داند که در آن مسئله‌ای از طریق زبان به مثابه «تهدید وجودی» شناسانده شده و اقدامات استثنایی توجیه‌پذیر می‌شود. با این حال، ادعای بنیادینِ «امنیتی‌سازی به‌مثابه کنش گفتاری» در متون کلاسیک آن در حد استعاره‌ای کلی مانده است. جستار حاضر می‌کوشد تا سازوکار زبانیِ کامیابیِ کنش‌های امنیتی‌ساز را صورتبندی کرده و همچنین معیار «موفقیت» را در این دسته از کنش‌ها ابهام‌زدایی کند. مقاله با روش بازسازی عقلانی، متون بنیادین این مکتب را در کنار آثار کلاسیک نظریه کنش گفتار و نقدهای متأخربر این نظریه را بازمی‌خواند. «الگوی دو مسیر کامیابی»، به مثابه دستاورد اصلی این مقاله، دو سازوکار کامیابی را از هم جدا می‌کند که عبارتند از مسیرِ نهادی‌ـ‌اعلامی، متکی بر قرارداد و رویه، و مسیرِ اقناعی‌ـ‌اظهاری، متکی بر بازشناسیِ نیت. بر همین پایه، معیار مبهمِ موفقیت به چهار آستانه ادای حرکت، بازشناسی، پذیرش و مجوز تجزیه می‌شود. چارچوب سپس بر پرونده هسته‌ای ایران آزموده می‌شود که در آن هر دو مسیر و سازوکار تبدیل آنها مشاهده‌پذیر است.

دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 China’s Competitiveness and the United States’ Strategy of Technological Containment قدرت رقابت‌پذیری چین و راهبرد مهار فناورانه‌ی ایالات متحده آمریکا 9815 10.22124/wp.2026.32802.3635 FA علیرضا خسروی روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ، تهران، ایران غیاث الدین رحیمی روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ، تهران، ایران Journal Article 2026 01 14 In recent years, relations between the United States and China have shifted from economic cooperation to increasing rivalry and open confrontation across economic, security, and technological domains. China’s rapid economic growth and technological advancement have transformed it into a major global actor, challenging the hegemonic position of the United States. In response, Washington has adopted a strategy of containment toward China, with technological containment emerging as one of its most significant components. This article seeks to explain why the United States has turned to a strategy of technological containment as part of its broader effort to reduce China’s competitiveness. It advances the hypothesis that China’s technological progress has strengthened its economic and military power, creating the conditions for its emergence as a structural peer competitor to the United States. Consequently, the United States has resorted to technological containment to prevent this transition. Employing process tracing as its methodological approach, the article analyzes the causal mechanisms linking technological advancement, economic power, and military capability in China, and demonstrates how these factors have contributed to the redefinition of the international order and the formation of the U.S. strategy of technological containment. در سال‌های اخیر روابط ایالات متحده و چین از همکاری اقتصادی به رقابت و تقابل فزاینده در حوزه‌های اقتصادی، امنیتی و فناورانه متمایل شده است. رشد سریع اقتصادی و پیشرفت فناورانه چین، این کشور را به بازیگری جهانی بدل کرده و موقعیت هژمونیک آمریکا را به چالش کشیده است. در واکنش به این تحول در موازنه قدرت، ایالات متحده راهبرد مهار را در قبال چین دنبال کرده که یکی از مهمترین ابعاد آن، مهار فناورانه است. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که چرا آمریکا برای کاهش قدرت رقابت‌پذیری چین به راهبرد مهار فناورانه روی آورده است. فرضیه اصلی مقاله بر این اساس استوار است که پیشرفت فناورانه چین با تقویت قدرت اقتصادی و نظامی آن همراه بوده و زمینه تبدیل این کشور به رقیبی هم‌تراز و ساختاری برای آمریکا را فراهم کرده است؛ از این‌ رو واشینگتن برای جلوگیری از این روند به سیاست مهار فناورانه متوسل شده است. مقاله با استفاده از روش ردیابی فرایند، به تحلیل پیوند میان فناوری، قدرت اقتصادی و توان نظامی چین پرداخته و نشان می‌دهد چگونه این عوامل در شکل‌گیری راهبرد مهار فناورانه آمریکا و بازتعریف نظم بین‌المللی نقش داشته‌اند.

دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 Iran's Energy Security Threats in the Hybrid Warfare Era تهدیدات امنیت انرژی ایران در عصر جنگ هیبریدی 9945 10.22124/wp.2026.34288.3690 FA سعید تجری گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران گارینه کشیشیان سیرکی گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل ، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-8645-7295 حسن خداوردی گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 07 19 Energy security, as a fundamental pillar of national security and sustainable development, faces unprecedented and multidimensional threats in the era of hybrid warfare. This article employs an explanatory-analytical methodology using a novel combined model based on Hoffman's hybrid warfare theory and the Copenhagen School's energy securitization theory to investigate how hybrid warfare instruments affect Iran's four-dimensional energy security indicators. Hybrid warfare (including energy sanctions, cyber-attacks, and diplomatic pressures) is defined as the independent variable, and Iran's energy security (in terms of availability, accessibility, affordability, and environmental sustainability) as the dependent variable. Findings reveal that energy sanctions, as the primary hybrid warfare tool, negatively and structurally affect all energy security indicators through mediating mechanisms such as reduced foreign exchange earnings and technology restrictions, and are moderated by variables such as domestic management and aging infrastructure. Contextualizing this within the structural violence framework, the article proposes multidimensional countermeasures. امنیت انرژی به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین امنیت ملی و توسعه پایدار، در عصر جنگ‌های هیبریدی با تهدیدات بی‌سابقه و چندبُعدی مواجه شده است. مقاله حاضر با روش تبیینی - تحلیلی و با به‌کارگیری مدل ترکیبی نوین مبتنی بر نظریه جنگ هیبریدی هافمن و نظریه امنیت‌سازی انرژی مکتب کپنهاگ و نظریه خشونت ساختاری گالتونگ، به بررسی چگونگی تأثیر ابزارهای جنگ هیبریدی بر شاخص‌های چهارگانه امنیت انرژی ایران می‌پردازد. متغیر مستقل جنگ هیبریدی (شامل تحریم‌های انرژی، حملات سایبری و فشارهای دیپلماتیک) و متغیر وابسته امنیت انرژی ایران (در ابعاد دردسترس‌بودن، دسترسی، مقرون‌به‌صرفه بودن و پایداری زیست‌محیطی) تعریف شد. یافته‌ ها نشان می‌دهد که تحریم‌های انرژی به‌عنوان ابزار اصلی جنگ هیبریدی، از طریق سازوکارهای میانجی نظیر کاهش درآمدهای ارزی و محدودیت فناوری، و با تأثیر متغیرهای تعدیل‌گر نظیر مدیریت داخلی و زیرساخت‌های فرسوده، بر تمام شاخص‌های امنیت انرژی اثر منفی گذاشته است.

دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 The paradigmatic comparison of the roles of the Fatah and Hamas movements in the realization of the Palestinian cause مقایسه پارادایمی نقش جنبش فتح و حماس در تحقق آرمان فلسطین 9946 10.22124/wp.2026.31319.3563 FA محمد کمالی گوکی استادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. سیدمحسن میرحسینی استادیار علوم سیاسی دانشکده حقوق، علوم سیاسی و تاریخ دانشگاه یزد، یزد، ایران Journal Article 2025 08 05 Following the establishment of a Jewish state in the heart of the Islamic world in 1948, various political and ideological movements emerged across the Muslim world, developing different responses to the Palestinian issue. Examining these movements and their seven-decade struggle for Palestinian self-determination is essential for understanding the trajectories and implications of this conflict. This study focuses on two major movements—Fatah, with its Palestinian nationalist orientation, and Hamas, representing resistance-based political Islam—and analyzes their respective roles within a paradigmatic analytical framework. It addresses the central research question: “What roles have Fatah and Hamas played in realizing the Palestinian aspiration?” Drawing on documentary data and a comparative research method, the study demonstrates significant differences between the two movements, rooted in their distinct ideological foundations, formation processes, and historical circumstances. These divergent approaches provide important insights for understanding the Palestinian struggle and invite further critical reflection on strategies for realizing Palestinian rights. پس از تاسیس رسمی دولتی یهودی در قلب جهان اسلام با حمایت قدرت‌های جهانی در سال 1948م. جریان‌های مختلفی در دل اسلام شکل گرفتند و هر یک واکنشی متناسب با ماهیت‌شان برای مقابله با این ظلم داشتند. مطالعه‌ی این جریان‌ها در طول هفت دهه مبارزه، برای بازگردادن حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین، پیامد‌های فراوانی دارد و در عین حال ضروری است دولت‌های اسلامی و ملت‌های مسلمان با درس‌گیری از مسیر طی شده، سیاست درستی برای رسیدن به حق در پیش گیرند. تقریباً تمام طیف‌های سیاسی از چپ کمونیست تا راست اسلام‌گرا دراین منازعه نقش داشته‌اند. این پژوهش با تمرکز بر دو جریان فتح با گرایش ملی‌گرای وطنی و حماس با گرایش اسلام سیاسی مقاومتی، ضمن تحلیل ماهیت آنها در چهارچوب تحلیل پارادایمی، به دنبال پاسخ به سوال اصلی «نقش فتح و حماس در تحقق آرمان فلسطین» است. این پژوهش با اتکا به روش گردآوری اسنادی و روش تحقیق مقایسه‌ای نشان می‌دهد که فتح به دلیل ماهیت وجودی و چرایی شکل‌گیری، عملکردی متفاوت از حماس داشته است، این دو روش متفاوت درس‌هایی برای اکنون پیش‌روی مسلمانان قرار می‌دهد که نیاز به تامل در مورد آنهاست.

دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل) سیاست جهانی 2383-0123 15 2 2026 08 23 A review of Qatar and the United Arab Emirates' foreign policy towards the Gaza crisis (2023-2025) بررسی سیاست خارجی قطر و امارات متحده عربی در قبال بحران غزه (2025-2023) 9938 10.22124/wp.2026.32927.3639 FA امیر نیاکوئی دانشگاه گیلان حسام پورفلاح شیجانی دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2026 02 07 The Israeli-Palestinian conflict has historical roots, and the October 7, 2023 war, with its increased level of tension, has brought this conflict to a new stage. In the meantime, Qatar and the United Arab Emirates consider it important to play a role in it due to the considerations this crisis has created for them. Accordingly, the main question of the present research is what components have influenced the foreign policy approach of Qatar and the United Arab Emirates towards the Gaza crisis (2023-2025) and how the foreign policy of these two countries towards this crisis can be explained. The hypothesis suggests that both countries pursue support for the Palestinian cause within the framework of their national interests and considerations. The findings show that the difference in the elites' perception of ideological and security threats, the way they exploit soft power, and the way they regulate relations with the United States are the main factors in the difference in the foreign policy of these two countries towards the Gaza crisis. مناقشه اسرائیل و فلسطین ریشه‌های تاریخی دارد و جنگ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نیز با افزایش سطح تنش‌، این مناقشه را وارد مرحله‌ جدیدی نمود. در این میان، قطر و امارات متحده عربی، به دلیل ملاحظاتی که این بحران برایشان ایجاد کرده، نقش‌آفرینی در آن را حائز اهمیت می‌دانند. برهمین اساس، پرسش اصلی پژوهش پیش رو آن است که چه مؤلفه‌هایی بر رویکرد سیاست خارجی قطر و امارات متحده عربی در قبال بحران غزه (2025-2023) تأثیرگذار بوده‌اند و سیاست خارجی این دو کشور در قبال این بحران چگونه قابل تبیین می‌باشد. فرضیه‌ حاکی از آن است که هر دو کشور، حمایت از آرمان فلسطین را در چارچوب منافع و ملاحظات ملی خود دنبال می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفاوت در ادراک نخبگان از تهدیدات ایدئولوژیک و امنیتی، نحوه بهره‌برداری از قدرت نرم و شیوه تنظیم روابط با ایالات متحده، اصلی‌ترین عوامل تفاوت سیاست خارجی این دو کشور در قبال بحران غزه می‌باشد. این پژوهش کیفی به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای(مقالات علمی، مصاحبه‌های رسمی و یادداشت‌های معتبر در پایگاه خبری) جمع‌آوری شده‌اند.`