دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Implementing of Fuzzy MADM Model for Comparing Countries’ Soft Powerارائه مدل تصمیمگیری چندشاخصه فازی برای مقایسه قدرت نرم کشورها3471341FAزهراپیشگاهی فرداستاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهرانمرتضیفراهانیکارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهرانعبدالمجیدمبلغیاستادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیJournal Article20151104Even though studying of countries’ soft power is seen as a significant concern by researchers in different majors (such as political geography, geopolitics, international relations, and politics) not many advancements has taken place in this regard. That’s because measuring of soft power, in its nature, is sophisticated and complicated and, as a result, only few comparative patterns and models for studying countries’ soft power have been historically purposed. The aim of this paper is to investigate courtiers’ soft power using a methodology named “Fuzzy Topsis” by which, as it is claimed, researchers can make a comparison between different countries’ soft power. Final results show that countries located in Southwest and Central Asia, by the order of the amount and qualification of their soft power, must be listed as follow: Turkey, Saudi Arabia, Palestine, Kazakhstan, Iran, Oman, Qatar, Georgia, Azerbaijan, UAE, Kuwait, Bahrain, Turkmenistan, Tajikistan, Kyrgyzstan, Pakistan, Uzbekistan, Armenia, Lebanon, Jordan, Syria, Iraq and, finally, Afghanistan and Yemen.مقایسه و جایگاه قدرت نرم کشورها در نظام ژئوپلیتیک جهانی، دغدغهای برای دانشمندان حوزههای مختلف علوم انسانی، نظیر جغرافیای سیاسی، ژئوپلیتیک، روابط بینالملل و علوم سیاسی، در عصر حاضر تبدیل شده است. با این همه، به دلیل کیفی بودن و غیر قابل اندازهگیری بودن مولفههای قدرت نرم ادبیات موثر و مسلطی در زمینه اندازهگیری قدرت نرم کشورها فراهم نیامده است؛ هم چنان که الگوهای تطبیقی و مقایسهای قابل توجهی نیز در این حوزه ارایه نگردیده است. هدف از انجام این پژوهش، سنجش و مقایسه قدرت نرم کشورها میباشد. سوال اصلی این تحقیق عبارت است از اینکه «میزان و جایگاه قدرت نرم کشورهای جنوبغرب آسیا، آسیای مرکزی و قفقاز در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه چگونه میباشد؟» در پی پاسخگویی به سوال اصلی، در این تحقیق برای نخستین بار، مدل تصمیمگیری چندشاخصه جبرانی فازی جهت سنجش و مقایسه قدرت نرم کشورها، ارائه گردیده است. به این منظور روش Fuzzy Topsis، به کار گرفته شد. نتیجه نهایی این تحقیق نشان میدهد که توان قدرت نرم در کشورهای جنوبغرب آسیا، آسیای مرکزی و قفقاز به این ترتیب است: ترکیه، عربستان، فلسطین اشغالی، قزاقستان، ایران، عمان، قطر، گرجستان، آذربایجان و امارات، کویت، بحرین، ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، پاکستان، ازبکستان، ارمنستان، لبنان، اردن، سوریه، عراق و، در نهایت، افغانستان و یمن.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1341_78329e7d3b57af9b1f82a003fe8752d7.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Foundation of Iran`s Security Strategyشاکله استراتژی امنیتی ایران56371342FAحسیندهشیاردانشیار گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی تهرانJournal Article20151104The essence and political orientation and consequently the formation of behaviors and interpretations is dictated by the necessity of survival,security,constructive interaction and well-being of the countries.Interpretations and behaviors are intertwined and enjoy the organic relationships.The need for creating internal cohesiveness in politics,interpretations,behaviors,facilitating decision making process based on a theoretical framework with specified principles and making prediction the basis which shape interpretations,behaviors and policies for other players of the international scene compel each country according to a defined security strategy engage in introducing itself,others and operational environment which in its context rivalries,cooperations and conflicts are formed.Based on consideration of this critical point that survival,security,constructive interaction and well-being have internal lineage without having any conceptual or essential preferences upon each other,the security strategy has to show the greatest flexibility regarding the definition of national interest,national identity national values and least disregard with respect to cultural,historical,geographical,technological capabilities at the domestic level and equations shaping the relations of forces at the international level.The essence of security strategy is formed and continued based on three major questions.At first the elements which are necessary and sufficient conditions to safeguard security to be specified.The necessary condition is identifying three factors of national interest,national identity and national values.Each of these elements has to precisely be clarified and indexed.In the context of understanding these factors and their positions the threat or threats toward these elements have to be identified.At the final phase in the process of compiling security strategy the tactics for nullifying the threats to these factors have to be specified.The security strategy of The Islamic Republic of Iran in order to shape his behavior at the international level needs to move toward realization of national interest,solidifying national identity and more effective national values.The players which are considered threat based on this framework by using dual mechanism of coercion or compromise have to be transformed to an ally or partner or to be neutralized.کشورها به ضرورت بقا، امنیت، تعامل سازنده و رفاه، ماهیت و جهتگیری سیاستها و به تبع آن رفتارها و تفسیرها را قوام میدهند. تفسیرها و رفتارها در یکدیگر تنیده و از ارتباط ارگانیک برخوردار هستند. نیاز به حیات دادن به یک انسجام درونی در سیاست، تفسیرها و رفتارها، تسهیل نمودن فرآیند تصمیم گیری براساس یک چارچوب نظری دارای اصول معین و مشخص و قابل پیشبینی نمودن مبانی شکل دهنده تفسیرها، رفتارها و سیاستهای مطرح شده برای دیگر بازیگران صحنة بینالمللی، ایجاب میکند که هر کشوری در چارچوب یک استراتژی امنیتی تعریف شده و مشخص به تعریف خود، دیگران و محیط عملیاتی که در بطن آن رقابتها، همکاریها و نزاعهای خصمانه شکل می گیرند، بپردازند. با در نظر گرفتن این نکته حیاتی که بقا، امنیت، تعامل سازنده و رفاه از پیوستگی درونی برخوردار هستند و هیچ یک اولویتی چه از نظر مفهومی و چه از نقطه نظر جوهره بر دیگری ندارد، استراتژی امنیتی باید نمایشگر فزونترین میزان انعطاف درخصوص تعریف منافع ملی، هویت ملی و ارزشهای ملی و کمترین میزان نادیده انگاری ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی، جغرافیایی، تکنولوژیک در سطح داخلی و معادلات شکل دهندة روابط نیروها در سطح بینالمللی باشد. ماهیت استراتژی امنیتی با توجه به سه سؤال کلیدی شکل میگیرد و تؤام می یابد. در وهلة اول باید مشخص شود شرط لازم برای تأمین امنیت مبتنی بر چه مؤلفهای و شرط کافی در برگیرندة چه مؤلفههایی میباشد. سه مؤلفه منافع ملی، هویت ملی و ارزشهای ملی باید مشخص شوند که این یک شرط لازم است. هریک از این مؤلفهها باید به طور دقیق و مشخص تعیین شوند و معین گردند و شاخصهای آن ذکر گردند. در بطن فهم و درک این مؤلفهها و جایگاه آنان باید مشخص شود که چه خطر یا خطراتی در رابطه با این مؤلفهها وجود دارند. در فرآیند مدون ساختن استراتژی امنیتی در مرحلة نهایی باید مشخص شود که چه خط مشیها و تاکتیکهایی به صحنه آیند تا تهدیدها به مؤلفههای ذکر شده خنثی گردند و یا مدیریت شوند. استراتژی امنیتی که جمهوری اسلامی ایران باید در چارچوب آن به رفتارهای خود در قلمروی بینالمللی شکل دهد میبایستی مبتنی بر تحقق منافع ملی، استحکام بخشی به هویت ملی و نافذتر نمودن ارزشهای ملی باشد. در این چارچوب بازیگرانی که تهدید محسوب میگردند باید از طریق شیوههای دوگانة اجبار و یا کنار آمدن به شریک یا متحد تبدیل گردند و یا اینکه خنثی گردند.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1342_7fe020e0810b6e4305c167099aba8188.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Comparative Study of Iran's Foreign Relations Patterns in the Bazargan and Hashemi Rafsanjani Eraتبیین تطبیقی الگوی روابط خارجی ایران در دو دولت بازرگان و هاشمی رفسنجانی57841343FAسید جلال الدیندهقانی فیروزآبادیاستاد گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی تهرانمحمدیوسفی جویباریدانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطباییJournal Article20151104After the occurrence of the Islamic revolution, foreign relations in the Islamic Republic of Iran have confronted with a substantial orientation change under the influence of four-fold variables of the international system structure, internal demands, elites decision makers' attitudes and geopolitics which could be observed in formation of the burdens of foreign relations in the first and third periods. What is considerable in this regard is the kind of several foreign relations in different periods of political system life in the Islamic Republic of Iran and including the first period i.e. dominance profit – centered realists with third period i.e. pragmatic-oriented functionalists dominance. Now, this basic question could be pointed out that which patterns could be formulated based on the above four – fold variables in foreign relations of the first and third in the Islamic Republic of Iran. The findings of this research are based on this that the influential factors on the foreign relations in the first and third periods regarding the importance and different weight of four variables of international system structure, internal demands, elites decision makers attitudes and geopolitics in the definition of national roles and purposes and orientations and performing them in foreign relations have created different patterns periods. Indeed, influencing and different weight of these four fundamental variables have leaded to different definition of national roles and purposes and take orientations and performing them in foreign relations of both of these periodsبعد از وقوع انقلاب اسلامی، روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران با تأثیر از متغیرهای چهارگانه ساختار نظام بینالملل، نیازهای داخلی، نگرش نخبگان تصمیمگیرنده و ژئوپلتیک با یک تغییر جهت اساسی مواجه شد و این تغییرات را میتوان در شکلگیری مرزهای جدید در روابط خارجی دورههای اول و سوم مشاهده کرد. آنچه که در این رابطه قابل توجه است، نوع روابط خارجی متفاوت در دورههای مختلف حیات نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران و از جمله دوره اول یعنی حاکمیت واقعگرایان منفعت محور با ریاست بازرگان با دوره سوم یعنی حاکمیت عملگرایان مصلحتمحور با ریاست هاشمی رفسنجانی است. حال این سوال اساسی قابل طرح است که چه الگوهایی را میتوان براساس متغیرهای چهارگانه فوق در روابط خارجی دوره اول و سوم جمهوری اسلامی ایران تدوین نمود؟ یافتههای این پژوهش بر این مبنا است که متغیرهای تأثیرگذار در روابط خارجی دورههای اول و سوم با توجه به اهمیت و وزن متفاوت چهار متغیر ساختار نظام بینالملل، نیازهای داخلی، نگرش نخبگان تصمیمگیرنده و ژئوپلتیک در تعریف نقشها و اهداف ملی و سمتگیریها و اجرای آنها در روابط خارجی الگوهای متفاوتی را در این دو دوره بوجود آورده است. در واقع، تأثیرگذاری و وزن متفاوت این چهار متغیر اساسی منجر به تعریف متفاوت نقشها و اهداف ملی و اتخاذ سمتگیری و اجرای آنها در روابط خارجی این دو دوره شده است. روش تحقیق در این پژوهش تبیینی و روش گردآوری داده منابع کتابخانهای، اسنادی و اینترنتی است.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1343_7a2d21949a37c336dd34b9215dc2f159.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023The Security Council and Conceptual and Operational Development of International Security, (1991- 2010)شورای امنیت و گسترش مفهومی و عملیاتی امنیت بین المللی(2010-1991)107851344FAمنصورهحقیقی کفاشدکتری روابط بین الملل، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، دانشکده علوم انسانی، تهران، ایران.سید محمد کاظمسجاد پوراستاد تمام، عضو هیئت علمی دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجهJournal Article20151104Parallel to the developments of international system and behavior patterns of actors, security, as a key concept in the field of international relations, has developed. From primitive societies to the late 1990s, the dominant concept of security was narrow, but from 1991, the concept of broad security was introduced. Therefore, the function of the Security Council from 1991 to 2010 gained more significance as in this period the Council had a broader view to the concept of security and accordingly it included disarmament and arms control, terrorism, human rights, environment and communicable diseases as security issues. In this regard, the Security Council issued resolutions or discussed about them in its meetingsمفهوم امنیت به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی رشته روابط بینالملل، به موازات تحولاتی که در نظام بینالمللی و الگوهای رفتاری بازیگران رخ داده، دچار تحول گردیده است. از جوامع اولیه تا اواخر دهه 1991 مفهوم امنیت مضیق حکفرما بود. اما از سال 1991 به بعد امنیت موسع مطرح شد. بنابراین عملکرد شورای امنیت از سال 1991 تا 2010 حائز اهمیت است زیرا در این دوران شورا، نگاه گسترده تری نسبت به مفهوم امنیت داشته و متناسب با آن خلع سلاح و کنترل تسلیحات، تروریسم، حقوق بشر، محیط زیست و بیماریهای واگیردار را از موارد امنیتی دانسته است. به همین سبب شورای امنیت در جهت مبارزه با این موارد سعی در ارائه راهکارهایی برای مقابله با آنها داشته است. در این راستا شورا قطعنامه هایی را صادر نموده و یا آنکه در نشستهای خود به این موارد پرداخته است.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1344_9961c8b3ddcf47349ec6e19dc4cbf344.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Strategic Policy for the Yemeni Security Crisis Managementسیاستگذاری راهبردی در مدیریت بحران امنیتی یمن1391091350FAعباسمصلی نژاداستاد گروه علوم سیاسی دانشگاه تهرانJournal Article20151113Some researchers believe that the Yemeni crisis is merely influenced by social forces or the contribution of regional players like Iran and Saudi Arabia, but the strategic facts suggest that Washington and Zionist regime act as two global and regional powers playing a determining role in the incremental course of Yemeni crisis and exacerbation of the situation. The US officials believe that there will be an Iranian erosion of regional power if Iran experiences the signs of intensified conflict within the regional context. The Saudi-led backlash from 11 Arab Union nations and support for the involved players such as Zionist regime, the UK and the US demonstrate how the Islamist realms are increasingly encountered. Any Saudi coup carried out in Egypt backed by Washington and Tel Aviv must have been aimed at encountering the Yemeni national revolution and the contribution of Ansarollah by means of military force. The Saudi military operation was parallel to the involvement of the British Foreign Secretary in the region, similar to the scenario where the US Secretary of Defense made his presence felt in Bahrain prior to the Saudi counteraction. The main question of this research is how are the Yemeni security policies characterized in the wake of nationwide crisis? The hypothesis of this paper stresses the following statement: The Yemeni security crisis broken out in April 2015 will be controlled through achievement of a regional balance. The theoretical framework of this research draws mainly on the regional balance theory in heterogeneous systems and chaotic strategic environments.برخی از پژوهشگران بر این اعتقادند که بحران یمن صرفاً تحت تأثیر نیروهای اجتماعی یا نقشآفرینی بازیگران منطقهای همانند ایران و عربستان شکل گرفته است، اما واقعیتهای راهبردی بیانگر آن است که آمریکا و رژیم صهیونیستی بهعنوان دو بازیگر جهانی و نیروی منطقهای، در روند شکلگیری بحران یمن و تشدید مرحلهای آن نقش تعیینکنندهای ایفا نمودهاند. کارگزاران سیاست راهبردی آمریکا بر این باورند که اگر ایران در فضای منطقهای با نشانههایی از افزایش تعارض روبرو شود، در آن شرایط زمینه «فرسایش قدرت منطقهای ایران» بهوجود خواهد آمد. واکنش 11 کشور اتحادیة عرب بهرهبری عربستان و حمایت بازیگرانی همانند رژیم صهیونیستی، انگلستان و آمریکا نشان میدهد که مقابله با حوزههای اسلامگرایی در حال گسترش است. اگر عربستان با حمایت آمریکا و رژیم صهیونیستی زمینهسازکودتا در مصر بود، چنین فرآیندی در مقابله با انقلاب مردم یمن و نقش انصارالله در آن معطوف به کاربرد نیروی نظامی بوده است بهطورمثال همانگونهکه قبل از اقدام عربستان در بحرین، وزیر دفاع آمریکا در منطقه حضور داشت ، عملیات نظامی عربستان نیز بهموازات حضور وزیر خارجه انگلیس در منطقه انجام گرفته است. پرسش اصلی مقاله آن است که: «سیاستگذاری امنیتی در فرآیند بحران یمن دارای چه ویژگیهایی میباشد؟» فرضیه مقاله بر این موضوع تأکید دارد که: «کنترل بحران امنیتی یمن که در آوریل 2015 گسترش یافت از طریق موازنه منطقهای حاصل میگردد.» چارچوب نظری پژوهش معطوف به بهرهگیری از «نظریه توازن منطقهای در نظامهای ناهمگون» و محیطهای راهبردی آشوبساز میباشد.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1350_84e745bbf7c3d62327356835f22c7e7f.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Aljazeera Network and Nascent Public Sphere in Arab Worldشبکه الجزیره و حوزه عمومی نوظهور در جهان عرب1681411345FAخلیل الهسردارنیادانشیار گروه علوم سیاسی و مطالعات منطقه ای دانشگاه شیرازJournal Article20151104From 1990s onward, we observe the genesis and extension of supra-national public sphere in cybernetic and satellite space and mobilization of public opinion universally. From 2000 onward, in Middle East and North Africa, a type of public sphere has been shaped and expanded in cybernetic and satellite space. In this article by causal-analytical method, the author tries to give analytical answer to this question: why has been successful the Aljazeera satellite network in shaping of nascent public sphere in Arab world? The hypothesis is that: Aljazeera Network has been successful in the genesis and expansion of nascent public sphere due to these reasons: making opportunities for free and equal participation of all individuals and groups in dialogues and round tables, pushing of dialogues and public opinion to criticism, centralizing of dialogues and audiences on Arab’s general issues and public mobilization to democratic and revolutionary activism. The total finding of this research is that: Aljazeera Network has had high successfulness in fulfillment of tenets and characteristics of ideal model of Habermas such as: the principal of equal and general dialogue, pushing of dialogues to criticism and public dissatisfactions and issues and in end, mobilization of public opinion and protests in Arab world ,the principle of general action.از دهه 1990 به این سو، شاهد پیدایش و گسترش حوزه عمومی فراملی در فضای سایبری و ماهواره ای و بسیج افکار عمومی در سطح جهانی هستیم. از سال 2000 میلادی به این سو، در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز نوعی حوزه عمومی در فضای سایبری و ماهواره ای شکل گرفته و در حال گسترش است. در این نوشتار، با روش تبیین علی- تحلیلی، نگارنده در صدد ارائه پاسخ تحلیلی به این پرسش است که چرا شبکه ماهواره ای الجزیره در شکل گیری حوزه عمومی نوظهور در جهان عرب موفق بوده است ؟ فرضیه تحقیق آن است که شبکه الجزیره با فراهم کردن فرصت برای شرکت آزادانه و برابر همه افراد و گروه ها در گفتگوها و میزگردها، سوق دادن گفتگوها و افکار عمومی به سمت نقد، متمرکز کردن گفتگوها و مشارکت های مخاطبان بر مسائل مشترک اعراب و هدایت و بسیج عمومی به سمت کنشگری دموکراتیک در ایجاد و گسترش حوزه عمومی نوظهور در جهان عرب موفق بوده است. یافته کلی این پژوهش آن است که شبکه الجزیره در تحقق بخشیدن به اصول و ویژگی های طرح شده درمدل مطلوب حوزه عمومی هابرماس مانند اصل گفتگوی عام و برابر، هدایت گفتگوها به انتقاد و مسائل و نارضایتی های مشترک و در نهایت، بسیج افکار عمومی و اعتراضات (اصل کنش عام) در جهان عرب از موفقیت زیادی برخوردار بوده است.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1345_251942f0031694a2bf3eacfaf1067fe1.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023The Reflects of Iraq’s New Political Order on Iran and Saudi Bilateral Relationsبازتاب نظم سیاسی جدید عراق بر روابط دوجانبه ایران و عربستان1941491349FAمحمد جوادهراتیدانشیار دانشگاه بوعلی سینا همدانرضاسلیمانیاستادیار دانشگاه پیام نورعبدالواحدعبادیدانشجوی دکتری دانشگاه بوعلی سیناJournal Article20151108The fall of Saddam Hossein by the American forces in 2003 eliminated the old enemy and the trouble making neighbor of the two countries, Iran and Saudi Arabia, and produced opportunities and challenges for both of these countries so that Iran got relieved form its old trouble making neigh box and found belter opportunities to get into talk on the issues of the region. For Saudi Arabia, it implied the fall of one of the caliming who claimed for the leadership of the Arab world. But the rise of a government with a majority of Shiite Iraq, Shiite cvescent dsign by Malek Abdullah of Jordan, sense of marginalization from the Sunnite and the increase of influence and the regional power of Iran as a result has become the major concern for Saudi Arabia and these two countries now have encountered a challenge in their mutual relationship even greater than ever, although their common enemy has disappeared. With regard to that, the present article ties to express how the changes in Iraq affected the mutual relationship of Iran and Saudi Arabia in a constructivism frame work and come to an answer to the basic question as to what effects the new discipline of Iraq have had on the mutual relationship of Iran and Saudi Arabia. The result of the research shows that the position and status of Iran, especially in terms of politics, social, media and culture has enhanced in the region after the fall of Saddam and the geopolicalization of Shiite and the country could have been more efficient and more participant that before and it has become an influential determinant in the relationship between Iran and Saudi Arabia and have brought. Significant challenges about in the mutual relationship between the two countries.<sup> </sup> <br />سقوط صدام در سال 2003 م دشمن همسایه دو کشور ایران و عربستان را از بین برد و فرصتها و چالشهایی برای دو کشور به وجود آورد به گونه ای که ایران از همسایه دیرین دردسرآفرین خود فراغت یافت و فرصت بیشتری پیدا کرد تا در مسائل منطقه به چانه زنی بپردازد. برای عربستان نیز سقوط یکی از مدعیان رهبری دنیای عرب را در برداشت. اما روی کار آمدن دولتی با اکثریت شیعی مذهب در عراق، طرح هلال شیعی توسط ملک عبدالله پادشاه اردن، احساس حاشیه نشینی سیاسی توسط سنیان عراق و به دنبال آن افزایش نفوذ و قدرت منطقه ای ایران به نگرانی عمده عربستان تبدیل شد و امروزه دو کشور مذکور علیرغم از بین رفتن دشمن مشترک خود در روابط دوجانبه دچار چالشی هستند که به مراتب بیشتر از قبل است. با توجه به این وضعیت مقاله حاضر در قالب نظریه سازه انگاری در تلاش است تا چگونگی تأثیر تحولات جدید عراق بر روابط دوجانبه ایران و عربستان را تبیین نماید و به این سؤال اساسی پاسخ دهد که نظم جدید عراق چه تأثیری بر مناسبات دوجانبه ایران و عربستان سعودی گذاشته است؟ یافته های پژوهش نشان میدهد که با سقوط صدام و ژئوپلیتیکی شدن تشیع، موقعیت و جایگاه ایران به ویژه از دیدگاه سیاسی، اجتماعی، رسانه ای و فرهنگی در منطقه ارتقا یافته و این کشور توانسته است اثرگذاری و نقش آفرینی بهتری نسبت به گذشته داشته باشد اما این وضعیت به متغیری تأثیر گذار در روابط ایران و عربستان تبدیل شده و چالشهای مهمی را در روابط دوجانبه این دو کشور ایجاد کرده است.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1349_091ebfebb1cdbc577c78bcda81e0b105.pdfدانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی روابط بین الملل)سیاست جهانی2383-01234320151023Investigating the Geopolitical Role of Energy in the National Security of Iranنقش ژئوپلیتیک انرژی در امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران2241991347FAمحمدگل افروزمدرس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلانJournal Article20151105According to the geo-economic approach to international relations and politics we can claim that energy constitutes the core of policies and strategies adopted by the large and industrial countries, the main pressure is on the Persian Gulf and Caspian Sea littoral states to facilitate domination over their energy resources. What is important and promising is that, Iran, because of being located between these two marine bodies and possessing the second largest oil and gas reserves in the world, has become an important and effective role-player in the global geopolitical strategies. However, in the recent four decades, on the basis of its revolutionary, anti-Western doctrine and rentier economy, it has always faced concerted efforts by the opposing countries who intend to reduce its geopolitical weight and sovereign power and pose a constant national security threat to it. Therefore, it has inevitably taken a set of subsequent realistic, neo-realistic decisions and through mutual dependence for role-playing in energy geopolitics, it has been trying to tie its objectives, values and interests to the economy-oriented world and achieve its desirable national security. Therefore, with the purpose of investigating the role of energy geopolitics in the world and its impacts on Iran's national security, the present paper tries to answer the question that: what is the proportion of energy geopolitics' influence on the national security in the Islamic Republic of Iran? In this way, the results of the research test using descriptive analytical method and the codes of geopolitics, political sciences and international relations indicate that Iran, capitalizing on high geopolitical capacities in the region, through being located at the hub of the world's oil and gas production and transmission, and through its crucial role in the world's energy equations can gain a strategic and unparalleled geopolitical weight in the Middle East. However, following the Islamic Revolution in 1979, with the transformation of Iran's objectives, interests and values in its national security, as well as excessive dependency on the oil revenues and a rentier economy, the world countries have been working toward reducing the sovereign power and the geopolitical weight of Iran in the region. Through imposing sanctions on Iran's oil and gas sector, they have pushed for an absence of Iran's role-playing in the regional and global geopolitical developments. This leaves a direct impact on the national security or insecurity of the Islamic Republic of Iran. در فضای ژئواکونومیک فعلی جهان که انرژی، محور سیاست و استراتژی کشورهای بزرگ و صنعتی است، اصلی ترین فشار برای تصاحب آسان منابع آن روی کشورهای اطراف حوزه خلیج فارس و سپس خزر می باشد. نکته حائز اهمیت و مثبت اینکه، ایران به دلیل قرارگرفتن میان این دو حوزه و داشتن رتبه دوم ذخایر نفت و گاز جهان به عنوان بازیگر تأثیرگذار نقش با اهمیتی دراستراتژی جهانی ژئوپلیتیک انرژی پیدا کرده است. اما در چهار دهه اخیر بر پایه نگرش دکترین انقلابی و ضدغربی و نیز اقتصاد رانتیر ، همواره با اقدامی هماهنگ از سوی کشورهای مخالف خود، در جهت کاهش وزن ژئوپلیتیکی و قدرت ملی ، با دغدغه تهدید مداوم علیه امنیت ملی مواجه بوده است. لذا به ناچار با سلسله تصمیم های متوالی رئالیستی، نورئالیستی و وابستگی متقابل در جهت بازیگری و نقش آفرینی در ژئوپلیتیک انرژی تلاش دارد اهداف، ارزش ها و منافع خود را با جهان اقتصادمحور گره زده، تا به امنیت ملی دلخواه خود برسد. از اینرو مقاله حاضر، با هدف بررسی نقش ژئوپلیتیک انرژی در جهان و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران به دنبال پاسخگویی به سوال کلی زیر می باشد که: نسبت تأثیرگذاری ژئوپلیتیک انرژی بر امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران چگونه می باشد؟ در این راستا ، نتیجه آزمون تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و استفاده رایج از کُدهای جغرافیای سیاسی، علوم سیاسی و روابط بین الملل نشانگر آن است که: ایران با داشتن ظرفیت بالای ژئوپلیتیکی در منطقه از جمله قرارگیری در کانون تولید و انتقال نفت و گاز جهان و نیزداشتن نقش حیاتی در معادلات انرژی جهان می تواند به جایگاه استراتژیک و وزن ژئوپلیتیکی بی همتایی در خاورمیانه برسد. اما بعد از انقلاب با تغییر نگرش اهداف، منافع و ارزش ها در امنیت ملی، در کنار وابستگی شدید به درآمدهای نفتی و اقتصاد رانتیر، برخی کشورهای جهان در جهت کاهش قدرت ملی و وزن ژئوپلیتیکی ایران در منطقه تلاش کرده اند. آنها با تحریم نفت و گاز ایران به دنبال عدم نقش آفرینی آن در ژئوپلیتیک انرژی منطقه و جهان می باشند. این مسأله تاثیر مستقیم بر امنیت و یا ناامنی ملّی جمهوری اسلامی ایران می گذارد.https://interpolitics.guilan.ac.ir/article_1347_1dc0637930c705c81e2c8592ba46498c.pdf