تحلیل راهبرد قدرت دریایی چین بر مبنای بازی وی‌چی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات منطقه ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانش آموخته دکترای روابط بین الملل ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

10.22124/wp.2026.31532.3580

چکیده

داشتن قدرت دریایی از ارکان تبدیل شدن کشورها به قدرت جهانی است چین به عنوان یک قدرت درحال‌ظهور و با داشتن جاه‌طلبی برای تبدیل شدن به قدرت برتر از دهه 1980 شروع به افزایش قدرت دریایی خود نموده است. پژوهش‏ های گوناگون با استفاده از چارچوب‏های نظری غربی راهبرد قدرت دریایی چین را تبیین کرده‏ اند. اما در مقاله حاضر با استفاده از چارچوب مفهومی برگرفته از بازی سنتی چینی -وی‏چی- به این پرسش پاسخ می‏دهیم که: چگونه قدرت‌یابی دریایی چین از منظر منطق بازی استراتژیک وی‏چی قابل تحلیل است؟ در پاسخ با استفاده از روش پژوهش کیفی تحلیل مضمون مبتنی بر منابع کتابخانه‏ای و به این نتیجه رسیدیم که راهبرد دریایی چین در دستیابی به منافع و کسب برتری در دریا با اصول بازی وی‌چی از جمله توسعه قلمرو و افزایش نفوذ، انعطاف‌پذیری، اجتناب از درگیری مستقیم، تسلط بر مناطق استراتژیک، شکستن محاصره خود و کاستن از نفوذ رقبا و در نهایت کسب برتری مرتبط است. براین‌اساس یافته اصلی این پژوهش عبارتست از اینکه چارچوب مفهومی بازی وی‏چی می‏تواند با خوانشی فرهنگی از درون خود چین رفتار چین را در عرصه نظام‌بین‌الملل و راهبرد دریایی آن را مورد بررسی قرارداده و درک بهتری از رفتار این کشور ایجاد نماید.‌

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of China’s Maritime Power Strategy Based on the Game of Weiqi

نویسندگان [English]

  • Tayebe Vaezi 1
  • Omid Khazaee 2
1 Assistant Professor, Department of Regional Studies, Law and Politics Faculty, University of Tehran. Iran
2 Ph.d in International Relations, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The pursuit of maritime power has historically been regarded as one of the fundamental prerequisites for ascending to the status of a global power. China, as a rising power with ambitions to become a dominant actor in international politics, has since the 1980s gradually shifted from a land-oriented strategic posture to a maritime-oriented strategy. While Western scholars have often analyzed China’s maritime strategy through classical Western frameworks—such as Mahan’s sea power theory or Corbett’s maritime strategy—this article argues that these perspectives only partially explain the logic behind China’s naval rise. To provide a more nuanced understanding, this study employs the traditional Chinese strategic game Weiqi (also known as Go) as a conceptual framework. Unlike chess, which emphasizes decisive battles and elimination of the opponent, Weiqi prioritizes gradual expansion, encirclement, flexibility, and patience. The core question addressed here is: How can China’s maritime power strategy be understood through the logic and principles of the Weiqi game?

کلیدواژه‌ها [English]

  • China’s maritime power strategy
  • Gray zone
  • South China Sea
  • Weiqi game