تحلیل حقوقی، اقتصادی و فناورانه نقش ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در کاهش اثرگذاری تحریم‌های مالی بین‌المللی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، واحد بین الملل امارات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

10.22124/wp.2022.15805.2431

چکیده

ارزهای دیجیتال بانک مرکزی به‌عنوان شکل دیجیتال پول بانک مرکزی، ظرفیت بالقوه‌ای برای بازطراحی برخی سازوکارهای پرداخت داخلی و برون‌مرزی ایجاد کرده‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعه تطبیقی، نقش ارزهای دیجیتال را در کاهش اثرگذاری تحریم‌های مالی بین‌المللی با تأکید بر ظرفیت‌های جمهوری اسلامی ایران بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ارزهای دیجیتال می‌تواند از طریق کاهش وابستگی به برخی واسطه‌های مالی سنتی، تسهیل تسویه مستقیم و دوجانبه، کاهش هزینه و زمان پرداخت‌های برون‌مرزی و فراهم‌کردن امکان طراحی سازوکارهای قابل‌برنامه‌ریزی، بخشی از آسیب‌پذیری ناشی از تمرکز زیرساخت‌های مالی بین‌المللی را کاهش دهد. بااین‌حال، این ظرفیت مطلق و خودکار نیست؛ زیرا اثربخشی ارزهای دیجیتال به قابلیت همکاری میان نظام‌های پرداخت، پذیرش کشورها و مؤسسات مالی طرف معامله، امنیت سایبری، چارچوب حقوقی، اعتماد بین‌المللی و میزان آسیب‌پذیری شبکه در برابر تحریم‌های ثانویه وابسته است. در مورد ایران، ریال دیجیتال می‌تواند در چارچوب یک راهبرد گسترده‌تر برای توسعه پرداخت‌های دوجانبه و منطقه‌ای، افزایش تاب‌آوری زیرساخت مالی و کاهش وابستگی به برخی کانال‌های سنتی پرداخت مورد استفاده قرار گیرد؛ اما تحقق این ظرفیت مستلزم گذار از رویکرد صرفاً داخلی به سمت توسعه قابلیت همکاری بین‌المللی، اصلاحات حقوقی و نهادی و ایجاد شبکه‌ای از شرکای اقتصادی و فناورانه است. بر این اساس، ارزهای دیجیتال نه ابزار حذف کامل تحریم‌ها، بلکه ابزاری بالقوه برای کاهش نسبی و مشروط اثرگذاری آنها محسوب می‌شود

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Legal, economic, and technological analysis of the role of central bank digital currencies in reducing the effectiveness of international financial sanctions on Iran

نویسندگان [English]

  • Mehdi Shahraki 1
  • Nahal Ebrahimpor 2
1 PhD student in Criminal Law and Criminology, Emirates International Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 PhD student, Department of Private Law, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran.
چکیده [English]

Central bank digital currencies, as a digital form of central bank money, have created a potential capacity to redesign some domestic and cross-border payment mechanisms. The present study, using a descriptive-analytical method and a comparative study, examines the role of digital currencies in reducing the impact of international financial sanctions, emphasizing the capacities of the Islamic Republic of Iran. The research findings show that digital currencies can reduce some of the vulnerability caused by the concentration of international financial infrastructures by reducing dependence on some traditional financial intermediaries, facilitating direct and bilateral settlement, reducing the cost and time of cross-border payments, and providing the possibility of designing programmable mechanisms. However, this capacity is not absolute and automatic, because the effectiveness of digital currencies depends on the interoperability of payment systems, the acceptance of countries and financial institutions of the transaction, cybersecurity, legal framework, international trust, and the degree of vulnerability of the network to secondary sanctions. In the case of Iran, the digital rial could be used within the framework of a broader strategy to develop bilateral and regional payments, increase the resilience of the financial infrastructure, and reduce dependence on some traditional payment channels; but realizing this potential requires a shift from a purely domestic approach to developing international interoperability, legal and institutional reforms, and the creation of a network of economic and technological partners. Accordingly, digital currencies are not considered a means of completely eliminating sanctions, but rather a potential tool for a relative and conditional reduction of their impact.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Central bank digital currency
  • international financial sanctions
  • cross-border payments

مراجع

 
Adrian, T., & Mancini-Griffoli, T. (2019). The rise of digital money. IMF FinTech Notes, 2019/001.
Adrian, T., & Mancini-Griffoli, T. (2019). The rise of digital money. IMF FinTech Notes, 2019/001.
Auer, R., & Böhme, R. (2020). The technology of retail central bank digital currency. BIS Quarterly Review, March, 85–100.
Auer, R., & Böhme, R. (2020). The technology of retail central bank digital currency. BIS Quarterly Review, March, 85–100.
Auer, R., Cornelli, G., & Frost, J. (2020). Rise of the central bank digital currencies: Drivers, approaches and technologies. BIS Working Papers, 880.
Auer, R., Cornelli, G., & Frost, J. (2020). Rise of the central bank digital currencies: Drivers, approaches and technologies. BIS Working Papers, 880.
Barrdear, J., & Kumhof, M. (2020). The macroeconomics of central bank issued digital currencies. Journal of Economic Dynamics and Control, 104266. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2020.104106
Barrdear, J., & Kumhof, M. (2020). The macroeconomics of central bank issued digital currencies. Journal of Economic Dynamics and Control, 104266. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2020.104106
Bech, M. L., & Garratt, R. (2017). Central bank cryptocurrencies. BIS Quarterly Review, September, 55–70.
Bech, M. L., & Garratt, R. (2017). Central bank cryptocurrencies. BIS Quarterly Review, September, 55–70.
Bordo, M. D., & Levin, A. T. (2017). Central bank digital currency and the future of monetary policy. National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w23711
Bordo, M. D., & Levin, A. T. (2017). Central bank digital currency and the future of monetary policy. National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w23711
Brunnermeier, M. K., & Niepelt, D. (2019). On the equivalence of private and public money. Journal of Monetary Economics, 106, 27–41. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.07.001
Brunnermeier, M. K., & Niepelt, D. (2019). On the equivalence of private and public money. Journal of Monetary Economics, 106, 27–41. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.07.001
Drezner, D. W. (2011). Sanctions sometimes succeed: But no one knows why. International Security, 35(1), 89–127.
Dyson, B., & Hodgson, G. (2016). Digital cash: Why central banks should start issuing electronic money. Positive Money.
Dyson, B., & Hodgson, G. (2016). Digital cash: Why central banks should start issuing electronic money. Positive Money.
Fatás, A., & Weder di Mauro, B. (2018). The future of money: Central bank digital currencies and monetary policy. CEPR.
Fatás, A., & Weder di Mauro, B. (2018). The future of money: Central bank digital currencies and monetary policy. CEPR.
Fernández-Villaverde, J., & Sanches, D. (2019). Can currency competition work? Journal of Monetary Economics, 106, 1–15. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.07.001
Fernández-Villaverde, J., & Sanches, D. (2019). Can currency competition work? Journal of Monetary Economics, 106, 1–15. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.07.001
Hufbauer, G. C., Schott, J. J., Elliott, K. A., & Oegg, B. (2007). Economic sanctions reconsidered (3rd ed.). Peterson Institute for International Economics.
International Monetary Fund. (2024). Central bank digital currency: Progress and further considerations. International Monetary Fund.
Kahn, C. M., & Roberds, W. (2009). Why pay? An introduction to payments economics. Journal of Financial Intermediation, 18(1), 1–23. https://doi.org/10.1016/j.jfi.2008.09.001
Kahn, C. M., & Roberds, W. (2009). Why pay? An introduction to payments economics. Journal of Financial Intermediation, 18(1), 1–23. https://doi.org/10.1016/j.jfi.2008.09.001
Kiff, J., Alwazir, J., Davidovic, S., Farias, A., Khan, A., Khiaonarong, T., Malaika, M., Monroe, H., Sugimoto, N., Tourpe, H., & Zhou, P. (2020). A survey of research on retail central bank digital currency. IMF Working Paper No. 2020/104.
Kiff, J., Alwazir, J., Davidovic, S., Farias, A., Khan, A., Khiaonarong, T., Malaika, M., Monroe, H., Sugimoto, N., Tourpe, H., & Zhou, P. (2020). A survey of research on retail central bank digital currency. IMF Working Paper No. 2020/104.
Mancini-Griffoli, T., Peria, M. S. M., Agur, I., Ari, A., Kiff, J., Popescu, A., & Rochon, C. (2018). Casting light on central bank digital currency. IMF Staff Discussion Note No. 18/08.
Mancini-Griffoli, T., Peria, M. S. M., Agur, I., Ari, A., Kiff, J., Popescu, A., & Rochon, C. (2018). Casting light on central bank digital currency. IMF Staff Discussion Note No. 18/08.
Meaning, J., Dyson, B., Barker, J., & Clayton, E. (2018). Broadening narrow money: Monetary policy with a central bank digital currency. Bank of England Staff Working Paper No. 724.
Meaning, J., Dyson, B., Barker, J., & Clayton, E. (2018). Broadening narrow money: Monetary policy with a central bank digital currency. Bank of England Staff Working Paper No. 724.
Meaning, J., Dyson, B., Barker, J., & Clayton, E. (2018). Broadening narrow money: Monetary policy with a central bank digital currency. Bank of England Staff Working Paper No. 724.
Meaning, J., Dyson, B., Barker, J., & Clayton, E. (2018). Broadening narrow money: Monetary policy with a central bank digital currency. Bank of England Staff Working Paper No. 724.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار